AdBlue: wat is het, wanneer bijvullen en wat als het opraakt?

AdBlue is een kleurloze, waterige vloeistof die moderne dieselauto's gebruiken om schadelijke stikstofoxiden (NOx) uit de uitlaatgassen te verwijderen. Het bestaat uit 32,5% zuivere ureum en 67,5% gedemineraliseerd water en wordt los van de brandstof in een eigen tankje gevuld, vaak met een blauwe vuldop. Zonder AdBlue mag een Euro 6-dieselauto letterlijk niet meer starten.

Die laatste zin verrast veel mensen. Hieronder leggen we uit wat AdBlue precies doet, hoe je merkt dat het bijna op is, hoeveel je verbruikt en waar je op moet letten bij bijvullen.

Wat is AdBlue?

AdBlue is de geregistreerde merknaam van een dieseluitlaatgasvloeistof die voldoet aan de internationale norm ISO 22241. De vloeistof wordt ook wel DEF (Diesel Exhaust Fluid) of AUS 32 genoemd en is wereldwijd identiek qua samenstelling:

1. 32,5% hoogzuivere ureum (synthetisch)
2. 67,5% gedemineraliseerd water

De naam AdBlue is van de Duitse branchevereniging VDA (Verband der Automobilindustrie). Elke fles of jerrycan die AdBlue mag heten, moet voldoen aan dezelfde ISO-norm. De kwaliteit is dus niet afhankelijk van het merk.

Hoe werkt het?

Moderne dieselauto's hebben een SCR-katalysator (Selective Catalytic Reduction) in de uitlaat. Die katalysator zet schadelijke stikstofoxiden (NOx) om in onschuldige stikstof (N₂) en waterdamp (H₂O).

Om die reactie op gang te brengen, wordt AdBlue in fijne nevel ingespoten vóór de katalysator. De hitte van de uitlaatgassen splitst de ureum, waarna de reactie plaatsvindt. Wat overblijft: schonere lucht die aan Euro 6-eisen voldoet.

Zonder AdBlue: geen reductie van NOx, de auto voldoet niet meer aan de milieunorm en het voertuig gaat (juridisch verplicht) in een zogenaamde no-start-modus wanneer de tank leeg raakt.

Welke auto's gebruiken AdBlue?

In grote lijnen:

1. Vrachtwagens met Euro 4/5/6-motoren (sinds ongeveer 2006)
2. Dieselpersonenauto's met Euro 6-norm (in Nederland vanaf ongeveer september 2014 voor nieuwe typegoedkeuringen, breed uitgerold vanaf 2015)
3. Bedrijfswagens met moderne dieselmotoren

Of jouw auto AdBlue nodig heeft, check je het eenvoudigste op drie plekken:

1. De blauwe vuldop naast de dieseltankvuldop (of in de kofferbak, of onder de motorkap)
2. Een tweede vulopening naast de brandstofvuldop
3. De eigenaarhandleiding (zoek op "SCR", "AdBlue" of "ureumoplossing")

Staat er geen aparte vuldop en vermeldt de handleiding niets? Dan gebruikt je auto geen AdBlue.

Hoeveel AdBlue verbruikt een auto?

Het verbruik hangt af van motor, rijstijl en belasting. Globale richtlijnen:

In de praktijk hoeft een dieselrijder die gemiddeld 15.000 km per jaar rijdt dus ongeveer 1 tot 2 keer per jaar bij te vullen. De boordcomputer waarschuwt ruim op tijd.

Wanneer moet je bijvullen?

De meeste auto's geven meerdere waarschuwingen naarmate de tank leeg raakt:

1. Eerste waarschuwing, rond de 2.400 km resterend bereik: melding op het dashboard, geel lampje, inclusief geschat bereik.
2. Tweede waarschuwing, rond de 1.000 km resterend: dringender melding, vaak met knipperlicht en een piepsignaal.
3. Laatste waarschuwing, rond de 400 km resterend: startvergrendeling wordt aangekondigd ("motor start niet meer over X km").
4. Tank leeg: motor start niet meer. Pas na bijvullen en contact aanzetten (soms meerdere malen) herstelt het systeem.

De exacte bereik-waarschuwingen verschillen per merk. Leidend is wat jouw dashboard je vertelt. Negeer de eerste waarschuwing niet met de gedachte "komt later wel".

Wat gebeurt er als AdBlue opraakt?

Dit is een vraag die we regelmatig in de inbox zien, vaak na de eerste gele waarschuwing op een lange vakantierit. Het korte antwoord: als AdBlue echt op is, start je auto niet meer. Dat is geen storing, dat is een wettelijk verplichte maatregel om te voorkomen dat Euro 6-dieselauto's zonder NOx-reductie blijven rijden.

Wat je nog wél kan als de tank leeg raakt:

1. Uitrijden tot stilstand is mogelijk. De motor stopt niet spontaan.
2. De auto staat hem af zodra je hem uitzet, dan start hij niet meer.
3. Bijvullen met een jerrycan is voldoende om opnieuw te starten. Na het bijvullen moet je vaak enkele minuten wachten en het contact 1-2 keer aanzetten voordat de waarschuwing verdwijnt.

Tip die we meegeven aan klanten die lang op vakantie gaan: neem een afgesloten jerrycan AdBlue mee in de kofferbak wanneer je boven de 2.000 km op de teller gaat zetten zonder tussenkomst van een AdBlue-pomp. Bij tankstations in het buitenland is AdBlue aan de pomp niet overal gegarandeerd.

Waar kan je AdBlue krijgen?

Je hebt drie opties:

1. Aan de dieselpomp (alleen bij grotere tankstations): praktisch voor vrachtwagens, bij personenauto's soms lastig omdat het pomppistool voor truck-vulopeningen is gemaakt.
2. Kant-en-klare jerrycans van 5 tot 10 liter: meest gebruikt bij personenauto's. Schenk je handmatig bij via de schroefdop, of gebruik een losse AdBlue-vulslang voor een schone bijvulbeurt.
3. Tankautomaten bij bouwmarkten en garages: toenemend, maar nog niet overal.

Voor onze klanten met een dieselpersonenauto adviseren we meestal de 10-liter jerrycan AdBlue. Die voldoet aan ISO 22241-1/-2/-3, dekt gemiddeld één bijvulbeurt ruim en is makkelijk mee te nemen in de kofferbak. Zorg dat wij de juiste variant op voorraad hebben voordat je langskomt of bestelt. Dat is standaard onderdeel van onze werkwijze.

Bijvullen in 5 stappen

1. Parkeer op een vlakke ondergrond, zet de motor uit en open de kofferklep of tankklep.
2. Zoek de blauwe vuldop naast de brandstofvuldop (of in de kofferbak bij sommige modellen). Open de dop.
3. Schenk rustig uit de jerrycan via de schroefdop, of gebruik een losse AdBlue-vulslang voor een druppelvrije bijvulbeurt.
4. Vul bij tot de automatische afslag reageert (sommige auto's) of tot je circa 10 liter hebt bijgevuld. Morsen vermijden. AdBlue laat witte kristallen achter op lak en kan aluminium/verf aantasten als het niet direct wordt afgeveegd.
5. Sluit de dop, start de auto en laat hem enkele minuten stationair draaien. De dashboardmelding verdwijnt na enkele kilometers (of enkele contact-cycli).

Morsje op de lak? Direct afspoelen met ruim water. AdBlue is niet acuut giftig, maar het kan de huid en vooral de ogen irriteren. Was je handen na bijvullen en spoel bij oogcontact minimaal 15 minuten met ruim water.

AdBlue en bevriezing

AdBlue bevriest bij ongeveer -11,5 °C. Moderne auto's hebben een verwarmingselement in de AdBlue-tank en leidingen, dus in de praktijk merk je daar niets van. Jerrycans die je bewaart: houd ze boven het vriespunt. Een bevroren jerrycan raakt niet stuk. Ontdooien bij kamertemperatuur en gebruik zoals normaal.

Houdbaarheid van een ongeopende jerrycan: circa 18 maanden bij kamertemperatuur. Langer bewaren kan, maar dan graag controleren of de vloeistof nog helder is (niet gelig, niet troebel).

Meest gemaakte fouten

1. AdBlue in de brandstoftank gieten. Dit kan de hogedrukpomp, injectoren en brandstofleidingen ernstig beschadigen. De vuldoppen hebben daarom verschillende diameters, maar alertheid blijft nodig.
2. Diesel in de AdBlue-tank. Andersom net zo schadelijk: zelfs een kleine hoeveelheid diesel vernietigt de SCR-katalysator. Bij twijfel NIET starten en direct de dealer bellen.
3. Geopende jerrycans zonder dop bewaren. AdBlue neemt vuil en CO₂ op uit de lucht en verliest kwaliteit.
4. Leidingwater bijvullen "om te rekken". AdBlue is een nauwkeurig uitgebalanceerde oplossing. Afwijkingen verwoesten het SCR-systeem.
5. Waarschuwingen negeren. Na de laatste waarschuwing is een professionele reset soms nodig, ook na bijvullen. Voorkom dat.

Veelgestelde vragen

Samengevat

AdBlue is een standaardproduct volgens ISO 22241 dat je moderne dieselauto nodig heeft om aan de Euro 6-uitstootnorm te voldoen. Merkverschillen bestaan niet in de formule, wel in opslag en verpakkingskwaliteit. Gemiddeld vul je 1 tot 2 keer per jaar bij. Negeer de eerste dashboardwaarschuwing niet. Na de laatste waarschuwing start je auto niet meer. Een 10-liter jerrycan in de kofferbak is een simpele verzekering voor lange ritten of vakanties.

Vragen over welke jerrycan je nodig hebt of welke vuldop jouw auto heeft? Stuur je kenteken naar ons team. We checken het voor je en zorgen dat we het juiste product op voorraad hebben voordat je komt.

Dit advies is gebaseerd op algemene richtlijnen. Raadpleeg altijd de handleiding van je voertuig voor de exacte instructies. Bij twijfel, neem contact op met ons team.

Auteur: Team Oliereus